ENERGIE – Vlaamse KMO’s en gezinnen koploper op vlak van duurzaam energiegebruik

20 april 2018

Eerder deze maand, publiceerde de Association of Issuing Bodies (AIB) nieuwe cijfers omtrent hernieuwbare energie in Europa, en die zagen er zeer rooskleurig uit. Maar hoe komen deze gegevens juist tot stand en wat is de huidige situatie in Vlaanderen? We zetten de belangrijkste info nog eens op een rijtje. 

Europese markt stijgt met 28,3%

Na de publicatie van de recentste AIB-statistieken gaf Tom Lindberg, managing director bij consultancybureau ECOHZ, in een persbericht tekst en uitleg bij de nieuwe gegevens. “In Europa steeg de vraag naar hernieuwbare energie op één jaar tijd met maar liefst 28,3%.” vertelt Lindberg. “Het aan de hand van Garanties van Oorsprong bewezen verbruik klom tussen 2016 en 2017 van 367 naar 471 terrawattuur (TWh). De markt is bovendien sterker en evenwichtiger dan ooit. In vergelijking met eerdere jaren, groeide de vraag gelijkmatiger over de verschillende landen heen. Maar landen zoals Duitsland en Nederland wegen nog wel zeer sterk door. Duitsland overschreed zelfs voor het eerst de grens van 91 TWh.” Hoewel deze cijfers al erg indrukwekkend zijn, verwacht Tom Lindberg dat de vraag naar hernieuwbare energie de komende jaren nog sterker zal stijgen.

Garanties van oorsprong

Deze inzichten in de energiemarkt hebben we te danken aan het systeem van de Garanties van Oorsprong, dat in 2001 door de EU in werking werd gesteld en momenteel in goede banen wordt geleid door het internationale samenwerkingsverband Association of Issuing Bodies. Sinds 2006 is ook Vlaanderen hierin vertegenwoordigd en dit via de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG). Dirk Van Evercooren, Directeur Marktwerking bij de VREG, staat bovendien al een viertal jaar als voorzitter aan het roer van AIB. Van Evercooren: “De Garanties Van Oorsprong kan je best bekijken als een boekhoudkundig systeem om aan te tonen welke elektrische energie afkomstig is uit hernieuwbare bronnen. In Vlaanderen is het de VREG die de GO’s, als lid van AIB, uitreikt aan de producenten. Alle deelnemende Europese landen hebben hun eigen organisaties die lokaal hetzelfde doen. Bovendien kunnen GO’s tussen verschillende landen verhandeld worden via de AIB HUB, een IT-platform. We spreken dan vaak over het importeren en exporteren van groene stroom. Maar in wezen gaat het enkel over een transactie van GO’s. We kopen bijvoorbeeld in Scandinavië de GO’s aan van hernieuwbare energie die daar ter plaatse geproduceerd werd. Virtueel kleurt die stroom in Scandinavië dan grijs en met behulp van de gekochte GO’s maken wij onze grijze stroom groen. De stroom uit hernieuwbare bronnen zelf wordt daarom niet altijd echt van het ene naar het andere land gestuurd. Elektriciteit laat zich immers niet door contracten leiden – enkel door de wetten van de fysica. Eens stroom op het net gezet is, valt met geen mogelijkheid nog verschil te zien tussen elektriciteit uit nucleaire, fossiele of hernieuwbare bronnen. Dat lijkt een evidentie, maar heel wat mensen hebben een totaal verkeerd beeld, wat wel eens voor misverstanden en discussies zorgt.”  

Dirk Van Evercooren, Directeur Marktwerking VREG & voorzitter AIB

Multinationals stuwen Europese groene energiemarkt omhoog

Op basis van de gegevens omtrent het uitreiken en verhandelen van GO’s slaagt AIB erin om een gedetailleerd beeld te schetsen van de hernieuwbare energiemarkt in Europa. De enorme groei valt volgens Dirk Van Evercooren vooral toe te schrijven aan de inspanningen van multinationals. “Voor bedrijven zoals Ikea, Google, BMW,… speelt het duurzaamheidsverhaal steeds een grotere rol. Of er nu juist overtuigingen, marketingoverwegingen, of regelgeving aan de basis liggen van hun beslissingen, deze giganten kopen aanzienlijk meer groene energie in dan vroeger. Ook krijgen mooie initiatieven zoals de RE100, een club van bedrijven die op middellange termijn enkel nog hernieuwbare elektriciteit willen gebruiken, steeds meer navolging.”

Vlaanderen koploper duurzaam energiegebruik bij KMO’s en particulieren

De exacte cijfers omtrent de Vlaamse markt voor elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen verwachten we over enkele weken. Maar naar alle waarschijnlijkheid zullen ook die er goed uitzien. Gegeven het belang van de grote landen en multinationals, verwacht Dirk Van Evercooren geen stijging van het kaliber vastgesteld over de volledige EU heen. Maar Vlaanderen loopt wel op een ander vlak voorop: “Net als bijvoorbeeld Nederland en Oostenrijk halen we uitzonderlijke resultaten op vlak van KMO’s en gezinnen. In Frankrijk wordt de markt bijvoorbeeld nog gedomineerd door traditionele leveranciers. De duurzamere alternatieven kunnen er amper op promotie rekenen. Veel producenten bieden ze gewoonweg niet aan en de vraag blijft klein. In Vlaanderen drijven factoren zoals promotiecampagnes van leveranciers, de motivatie om bij te dragen aan milieudoelstellingen, ongerustheid omtrent het gebruik van fossiele brandstoffen en kernenergie,… steeds meer kleine gebruikers richting groene energie. Ook de prijs is aantrekkelijk en dankzij de financiële maatregelen die de overheid 15 jaar geleden trof, had een groot publiek reeds een mooie appreciatie opgebouwd voor het concept.

Zelfvoorzienend?

In 2012 was maar liefst 42% van de verbruikte stroom in Vlaanderen groen. Een jaar later, toen de heffingskorting voor de levering van hernieuwbare energie afgeschaft werd, daalde dit aantal met de helft. Het duurde tot vorig jaar totdat het cijfer weer de hoogte in ging. In 2016 lag het aandeel groene stroom op 30%. Van Evercooren: “Vlaanderen kan zelf nog niet genoeg groene stroom produceren om aan de vraag te voldoen. Of we snel al onze hernieuwbare energie zelf zullen opwekken is lang niet zeker. Sommige studies geven voorzichtig aan dat dit een haalbare kaart zou zijn tegen 2050. Maar die worden dan ook weer meteen tegengesproken. GO’s importeren blijft voor Vlaanderen dus nog wel een tijdje een must.”

Als je wil weten uit welk land je elektriciteit afkomstig is en uit welke energiebronnen deze werd opgewekt kan je altijd een kijkje nemen op de Herkomstvergelijker van de VREG.


Tekst: Katrien Van Miert

Bron foto: Pixabay


ENERGIE – Vlaamse KMO’s en gezinnen koploper op vlak van duurzaam energiegebruik

Meer items

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

{{ newsletter_message }}

x