KLIMAAT - Vragen & antwoorden rond de klimaatplannen van de Europese Unie

26 oktober 2020

KLIMAAT - Vragen & antwoorden rond de klimaatplannen van de Europese Unie

In haar eerste State of the Union schonk Ursula von der Leyen uiteraard veel aandacht aan de coronacrisis en hoe daar sterker uit te geraken, maar de voorzitster van de Europese Commissie maakte daarnaast ook duidelijk dat het haar menens is met de klimaatambities van de EU, die verscherpt werden. In plaats van een daling van 40%, streeft de EU nu een reductie van 55% van de broeikasgassen na tegen 2030. De Europese Green Deal vormt daarbij de leidraad. Op de website van de Europese Commissie verscheen een dag na de toespraak van von der Leyen in het Europees Parlement bij wijze van samenvatting van haar betoog een Q&A rond de klimaatplannen van de EU. In dit artikel vatten we die vragen en antwoorden voor u samen.

Beelden: Adobe Stock


In de State of the Union werd duidelijk dat de EU haar klimaatambities in het kader van de Overeenkomst van Parijs – om de wereldwijde temperatuurstijging ruim onder de 2°C te houden – verscherpt heeft. Tegen 2030 moet de uitstoot van broeikasgassen met ten minste 55% verminderd zijn ten opzichte van het niveau in 1990.
Eerder streefde de EU naar een daling met 40%. Tegen 2050 wil de EU klimaatneutraal zijn.

Ursula von der Leyen was duidelijk: “Wij doen al het mogelijke om tegen 2050 van Europa het eerste klimaatneutrale continent ter wereld te maken. Vandaag (16 september, de dag waarop ze haar eerste State of the Union gaf in het Europees parlement, red.)  bereiken we een belangrijke mijlpaal in dat traject. Met het nieuwe cijfer om de uitstoot van broeikasgassen in de EU tegen 2030 met ten minste 55% te reduceren, zullen we het voortouw nemen op weg naar groen herstel en een schonere planeet.” De Europese Green Deal vormt daarbij de leidraad.

Die ambitie heeft volgens haar ook voordelen in het economisch herstelplan in het kader van de coronacrisis. “Europa zal sterker uit de coronaviruspandemie komen door in een hulpbronnenefficiënte circulaire economie te investeren, innovatie in schone technologie te bevorderen en groene banen te creëren.”

Een dag na de State of the Union verscheen op de website van de Europese Commissie een Q&A rond de klimaatplannen van de EU, bij wijze van samenvatting van von der Leyens betoog. We vatten de twaalf vragen en hun antwoorden voor u samen.


Wat zijn de belangrijkste elementen van het voorstel van de Commissie en wat zijn de volgende stappen?

Het klimaatdoelstellingenplan voor 2030 dat von der Leyen presenteerde, bestond uit een mededeling over de ambitieuzere klimaatdoelstelling voor 2030 met daaraan gekoppeld een reeks maatregelen voor alle economische sectoren die de Commissie nodig acht om die doelstellingen te kunnen verwezenlijken, een bijbehorende effectbeoordeling die aantoont dat die doelstelling realistisch en haalbaar is, een beoordeling van de nationale energie- en klimaatplannen van de EU-lidstaten en een gewijzigd voorstel voor het ontwerp van een Europese klimaatwet om daar de nieuwe emissiereductiedoelstelling voor 2030 in op te nemen.

Om die verhoogde klimaatambitie in de praktijk te brengen, zijn meer investeringen nodig. Die zullen niet alleen bijdragen aan een groen herstel, maar ook aan het economisch herstel na de COVID 19-crisis. De Europese economische respons op de coronacrisis vormt dan ook een unieke gelegenheid om de overgang naar een klimaatneutrale economie te versnellen.


Waarom stelt de Commissie hogere emissiereductiedoelstellingen voor 2030 voor?

Het lijkt misschien even niet zo door de coronapandemie die in alle hevigheid woedt, maar de klimaatcrisis blijft de grootste uitdaging van onze tijd. De afgelopen vijf jaar waren de warmste ooit; de gemiddelde temperatuur op aarde lag in 2019 zo’n 1,1°C hoger dan in het pre-industriële tijdperk. De gevolgen van die opwarming zijn onmiskenbaar: te lange periodes van droogte, stormen, overstromingen … Negen op tien EU-burgers beschouwen de klimaatverandering als een ernstig probleem.

Met het eerdere beleid zouden we er niet in slagen tegen 2050 een klimaatneutraal Europa te bewerkstelligen, maar slechts een daling van de broeikasgasemissies met 60%. Het bestaande beleid zorgt ook niet voor de vereiste voorspelbaarheid voor investeerders over onze middellange- en langetermijndoelstellingen en creëert zo een risico op gestrande activa en onnodige koolstofonafhankelijkheid.


Welke economische en sociale gevolgen heeft de verhoogde ambitie?

Als de investeringsstimulans gecombineerd wordt met het gebruik van inkomsten uit koolstofbeprijzing om andere verstorende belastingen te verlagen, kan dat tegen 2030 een groei van het bbp met 0,5% opleveren.

Met faciliterende beleidsmaatregelen wil de Europese Commissie bijzondere aandacht besteden aan het verlenen van steun aan de meest kwetsbaren in onze samenleving tijdens die transitie, om ervoor te zorgen dat niemand achterblijft. NextGenerationEU en het meerjarig financieel kader voor 2021-2027, waaruit ten minste 30% van de middelen moet worden besteed aan klimaatrelevante uitgaven, voorzien in een aantal instrumenten om deze kwestie resoluut aan te pakken, zoals het mechanisme voor een rechtvaardige transitie en het bijbehorende Fonds voor een rechtvaardige transitie, waarmee steun zal worden verleend aan steenkool- en koolstofintensieve regio's. Met het ‘renovatiegolf’-initiatief zullen de meest kwetsbare huishoudens en de huishoudens die het risico lopen in energiearmoede te vervallen, worden geholpen om hun woning energie-efficiënter te maken.

De rest van dit artikel is voorbehouden voor abonnees.

KLIMAAT - Vragen & antwoorden rond de klimaatplannen van de Europese Unie
keyboard_arrow_up

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x